ÇEKTE TAKAS ODASI

Çek tahsile veya teminata verildiği bankaca Takas Odasına ibraz edilirse, Takas Odasınca yapılan işlem karşılıksız işlemi yerine geçer mi? Karşılıksızlık işlemini düzenleyen 5941 in 3/4 şöyle:

4) Hamilin talepte bulunması hâlinde, karşılıksızdır işlemi; çekin arka yüzüne tahsil için bankaya ibraz edildiği tarih, hesap durumu, bankanın yükümlülüğü çerçevesinde ödediği miktar ve ibraz eden gerçek kişinin adı ve soyadı yazılmak, bu kişinin tüzel kişi adına bedeli tahsil etmesi hâlinde bu husus belirtilmek ve bu kişi ile birlikte banka yetkilisi tarafından imzalanmak suretiyle yapılır. Banka tarafından ödenen miktar düşüldükten sonra karşılıksız kalan tutar açıkça belirtilir. Hamilin imzalamaktan kaçınması hâlinde, karşılıksızdır işlemi yapılmaz.

Fıkranın birinci cümlesi şöyle başlıyor; “Hamilin talepte bulunması hâlinde, karşılıksızdır işlemi; çekin arka yüzüne tahsil için bankaya ibraz edildiği tarih, hesap durumu…….” .  Cümle hamilin talepte bulunması gerekliliğini belirterek başlıyor, hamilin “karşılıksız” kaydının yapılması talebinden sonra çekin arkasına tarih yazılacak, hesap durumu v.s yazılacak ve işlem tamamlanacak. Peki, hamilin talebi nasıl tespit edilecek? Takas Odasında hamil hazır değilidir, ibraz eden hamilin bu konuda bankayı yetkilendirmesi söz konusu olabilir. Pratikte böyle bir yetkilendirme olmadığını biliyoruz. Şimdi  madde karşılıksızlık işlemine ibraz tarihinin yazılmasını öngörüyor. Biliyorsunuz Yargıtayın 2010 tarihli yeni bir kararında ibraz tarihi olmayan çekler için bozma kararı vardır. Yargıtayın bu bozma kararı 3/4. maddeye dayandırılmıştır. Şimdi aynı madde, yani ibraz tarihini gerekli bulan maddenin bir düzenlemesini ciddiye alıp diğerlerinin iskalamak hukuk anlayışı açısından mümkün müdür? Değilidir. O zaman çekte ibraz tarihinin bulunması zorunlu ise karşılıksızdır işlemini hamilin talep etmiş olması da bir zorunluluktur, karşılıksız işlemini banka yetkilisi ile birlikte imzalamarı da bir zorunluluktur. Fıkranın son fıkrası ne diyor?

” Hamilin imzalamaktan kaçınması hâlinde, karşılıksızdır işlemi yapılmaz. “

Hamilin bankaya ibraz için attığı imza ciro ya da ibraz cirosudur. Karşılıksızlık işleminin onayı anlamına gelmez, gelmesi için karşılıksız işleminde banka yetkilisinin imzasının yanında veya altında yer almalıdır, çünkü çek bankaya ibraz edilirken çekin karşılıksız olduğu henüz belli değildir. Çek, tüzel kişi çeki ise ve hamil bu tüzel kişiyi temsil ediyorsa fıkraya göre bu husus karşılıksız işleminde belirtilecek ve temsilcinin imzası alınacak. Takas Odasında bu işlemlerin hiçbirisinin yapılması mümkünde değildir. Çekin Takasa gitmesinin nedeni çekin hesabın bulunduğu bankadan başka bir bankaya ibraz edilmiş olmasıdır. Çek bankaya tahsil veya teminat amacıyla verilebilir ve çek tahsil veya  teminat  amacıyla bankaya verilirken ciro edilir, yani çekin arkasındaki imza ciro imzasıdır. Ayrıca bu ibraz yerine de geçmez.. Çeki ibraz eden burada çeki tahsil veya teminat için alan bankadır. Burada ibraz eden hamil banka olduğuna göre karşılıksız talebini yapacak olan da yasaya göre bu ibraz eden hamildir. Gene bilindiği gibi Yargıtayın çok yeni bir kararına göre şikayet hakkı ibraz eden hamile aittir.

Takas Odasındaki diğer   eksiklikler de bankanın ödemekle yükümlü olduğu kısım, karşılıksız nedeni ve hesap durumunun takas işleminde belirtilmemiş ,olmasıdır.

5941 in 8. maddesinin 4. fıkrası şöyledir:

(4) Takas odaları aracılığıyla ibraz edilmiş çekler için, 3 üncü maddenin üçüncü fıkrasında belirlenen sorumluluk miktarı dâhil, kısmî ödeme yapılmaz. Bu durum, muhatap bankanın sorumluluk tutarını ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Ancak, takas odaları aracılığıyla ibraz edilen çekin, hesapta yeterli karşılığının olmadığının belirlenmesi hâlinde muhatap banka tarafından, hesapta bulunan kısmî karşılık tutarı, çeki ibraz eden hamil lehine onbeş gün süreyle bloke edilir.

Görüldüğü gibi bu madde hesabın bulunduğu bankaya ödemekle yükümlü olduğu kısmı on beş süre süre ile bkloke etme yükümlülüğü getirmektedir.

BÜTÜN BU NEDENLERLE TAKAS ODASININ  YAPTIĞI İŞLEM KARŞILIKSIZ İŞLEMİ DEĞİLDİR VE TAKASA İBRAZ EDİLEN ÇEKLER KARŞILIKSIZ ÇEK SUÇUNUN KONUSU OLAMAZLAR.

Bu yasa modern hukukuk prensipleri ve TCK nın suç sistemi ile bağdaşmayan ucube bir yasadır.

3 Responses to “ÇEKTE TAKAS ODASI”

  1. bero Says:

    sonuna kadar zorlanacak ve hakimleri yorumlamayı öğretceğiz.asıl konu satır-satır 5941 i öğrenmeliyiz.yapılan her hamleyede verecek cevabımız olmalı..

  2. TARIK ARAS Says:

    Sayın Rahmi bey her şey çok güzelde hangi mahkeme buna bakıyor ne banka şikayeti ne çiranta şikayeti dinleyen yokkkk ama az kaldı dinleyecekleri şekilde olacak her şey burası ATATÜRK ün kurduğu TÜRKİYE CUMHURİYETİ Krallık değil uyanalım artık.

  3. utku yilmaz 85 Says:

    valla 24 martta mahkemem var 8700 tl ne yapacağımı bilmiyorum sadece kara kara düşünüyorum……


Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: