Turizmde Tarihi Yoksullaşma

Cumhuriyet 02.11.2009
PARA-META-PARA

MUSTAFA SÖNMEZ

Turizmde Tarihi Yoksullaşma

Uçaklar uçuyor, meydanlar doluyor, meydanlar boşalıyor, birçok sektör işsizlikten kırılırken turizm güya istihdam yaratıyor. “Her şey içinde” hizmetiyle tabaklar doluyor tabaklar boşalıyor, kadehler doluyor kadehler boşalıyor, çoğu genç turizm çalışanları non-stop 15-16 saat çalışıyor, koşturuyor… Ağaçlar kesiliyor, sular kirleniyor, kıyılar taşlaşıyor, koylar yağmalanıyor, maviler grileşiyor, yeşiller çölleşiyor… Ne için? “Bir avuç dolar için”… Kendimizi kandırıyoruz, her yıl biraz daha yok pahasına satıyoruz bu cennet kıyıları, koyları… Bir avuç dolar için… Yerine koymamacasına… Yazıktır, günahtır…

***

Bu yılın ilk 9 ayında yabancı turist başına harcama kaça düşmüş dersiniz? 572 dolara… Yani? Tarihinin en dip noktasına. En iyi yıl 2003 imiş. Turist başına gelir 705 dolar. Sonraki yıllarda azalmış, bir tek 2008’de biraz düzelir gibi olmuş, ama bu yıl? Turist sayısı bu yılın ilk 9 ayında 21.5 milyonu geçmiş. Yani bu kriz ortamında bile sayı azalmamış, yüzde 2’ye yakın artmış. AKP hükümetinin bakanları her fırsatta bu rakamı telaffuz edip yeni hedefler koyuyorlar, marifetmiş gibi. Kelle sayısı bir şey ifade ediyormuş gibi. Peki, ya bu kalabalığın karşılığı ne kadar gelir var elde avuçta? Geçen yılın aynı döneminin yüzde 8 eksiği… Yani, geçen yıl 9 ayda 13.5 milyar dolar gelir varken bu yılın geliri 12.3 milyar dolar… Hem de turist sayısı yüzde 2’ye yakın artmışken…

Kaynak: TÜİK, Kültür ve Turizm Bakanlığı, TCMB veritabanları

Bu yılki performans tam bir dibe vuruş, tarihi bir hezimet!.. 2009’un hiçbir ayında ortalama gelir, 2008’in emsal ayına yaklaşamamış. Özellikle yüksek sezonlarda geçen yıla göre önemli dampingler yapıldığı anlaşılıyor. Nisan ayında turist başına harcama 489 dolara kadar düşerek önceki nisana göre yüzde 14.5’e yakın gerilemiş. Yine mayıs, haziran aylarında da önemli dampingler yapıldığı ve turist başına gelirin 500 dolara gerilediği anlaşılıyor. Fiyatlar, haziran-ağustos yüksek sezonunda biraz toplamasına karşın, 9 ayın ortalaması, geçen yılın performansının yüzde 10 gerisinde kalmaktan kurtulamamış…

Daha çarpıcı bir ifade bulalım: Bu yılın gelen turistlere, geçen yılın ortalama fiyatından hizmet verilseydi ne olurdu? 12.3 milyar dolar yerine 13.7 milyar dolar. Bu durumda ne oluyor? Yoksullaştırıcı turizm politikası, bu yılın konuklarına 1.4 milyar dolar damping sunmuş bulunuyor!.. Yoksullaşmanın öbür adı da 1.4 milyar dolar kayıp oluyor…

Kısa bir süre önce, 18 Ekim’de İzmir’de Bakan Ertuğrul Günay, şöyle konuşuyordu: “Türkiye geçen yıl turist sayısında 26 milyonu geride bıraktı, bu rakam bu yıl büyümeyecek, ama yakın gelecekte 30-35 milyonu bulacağız. 2000’li yılların başında 13 milyon civarında idi. Ben ören yerlerini dolaşıp tekrar otellerine dönen ziyaretçi yerine kongre, sağlık turizmi için gelen, kruvaziyer ile gelen ziyaretçileri tercih ediyorum. Daha yüksek kültür grubuna mensup kişiler gelirse, gelir de yükselir, daha fazla gelir bırakırlar.”

Tespit doğru ama icraat? İcraat, aynı icraat… Türkiye bu yıl turizmde tarihi bir çöküşü yaşıyor. Bu yıl, tarihe fiyatların dibe vurduğu yıl olarak geçecek, bütün şablon cümlelerin her açılış, her oturum ve her ekranda tekrarlandığı sırada anımsayın ki, bu yıl turizm mahsulümüzü 1.4 milyar dolar daha ucuza sattık…

Hava meydanları doldu taştı, kafileler kondu göçtü… Yataklar doldu boşaldı… Binlerce emekçi günde gözünü kırpmadan soluk almadan 14-15 saat çırpındı, koşturdu, terini, gözyaşını akıttı, çoğu sigortasız, güvencesiz olarak, hiç olmasa 3-4 aylık iş için, ayda 1000 TL’yi bulmayan ücret için… Ağaçlar kesildi, koylar kirlendi, maviler grileşti, yeşiller sarardı bu uğurda. Tonlarca deterjan akıtıldı akan sulara, temiz, pak örtüler, çarşaflar için… Tonlarca kimyasal, tarımsal ilaçlar, haşere ile mücadele adına doğanın dengesine yapılan müdahaleler ve daha neler neler…

Ne için? Yoksullaştırıcı turizm için…

mustafasnmz@cumhuriyet.com.tr

Formun Üstü

   
 
 

Formun Altı

 

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: