Sözleşme Borcu, Kast ve Adil Yargılanma

————————————————————————–

eKitap İlk Sayfa eKitap İçindekiler

.
Sözleşme Borcu, Kast ve Adil Yargılanma

“ … yalnızca sözleşmeden kaynaklanan borç ilişkisi sonucu hiç kimseye hapis cezası verilemez …” Peki, nasıl verilir? Haksız kazanç sağlamak için borcunu ödememe kastı ile çek keşide etmek yolu ile dolandırıcılık yaparsa, hapis cezası verilebilir. Peki, çek keşide edenin dolandırıcılık kastı ile hareket ettiği nasıl kanıtlanır? Tabi ki, adil bir yargılama ile sanığa düzgün ve iyi niyetli tebligat yapılarak, mahkemeye gelmesi sağlanarak, gerekirse yakalama emri ile duruşmaya getirilerek, ne ile suçlandığı kendisine açıkça anlatılarak ve kendisini savunma hakkı verilerek kanıtlanır.

Çek Türkiye’deki çarpık uygulaması ile yani vadeli olarak değil, uluslararası yaygın kullanımı ile yani ödeme aracı olarak ele alınırsa, durum farklı olur. İşte o zaman, belki objektif sorumluluk esasından söz edebiliriz. Türkiye’de çekin kullanılma biçimiyle yani bono gibi kullanılması ile objektif sorumluluk olmaz!

Çek bir ödeme aracıdır. Çek, ibraz edildiği anda muhatap bankada karşılığı varsa ödenmek durumundadır. Çekte bir vade söz konusu değildir. Çünkü çek bir kredi aracı değildir. Böylece poliçe ve bono ile çek arasında önemli bir fark vardır.

Ekonominin baş aktörlerinden Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’na, Çek Kanun Tasarısı için fikri sorulduğunda “Çek keşide etmek suçu Objektif Sorumluluk gerektirmeyen, kasta dayalı kusur gerektiren bir suç olmalıdır.” görüşünü iletmiştir.

Adalet Eski Bakanı Hikmet Sami Türk, yıllar önce Çek Komisyonu Toplantısındaki konuşmasında çek keşide etmede kast konusuna değinmiştir:

Türkiye’de 3167 sayılı Kanun, çekin karşılıksız çıkmasını şekli bir suç haline getirmiştir. Ondan önce karşılıksız çek, eğer çek keşidecisinin dolandırıcılık kastı varsa ceza konusu olmaktaydı. Oysa 3167 sayılı Kanun’un getirdiği sisteme göre çek, ister ibraz süresi içinde, ister ibraz süresinden önce Not 1 muhatap bankaya ibraz edilmiş olsun, kısmen veya tamamen karşılığı yoksa keşideci bir yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Bu, dünyada Türkiye’ye özgü bir durumdur.” []

Not 1 Bugün karşılıksız çekin erken ibrazı durumunda işlem yapılmamaktadır. Hikmet Sami Türk, o günkü koşullarda bu cümleyi kurmuştur.

Hikmet Sami Türk, çek keşide etmede Kast ile ilgili konuşmasında Fransa ve dünyada karşılıksız çek keşide etme suçuna da değinmiştir:

– “Karşılıksız çekle ilgili ceza yaptırımları öngören Fransız hukukunda bu nedenle ceza verilebilmesi için çek keşide edenin bu işlemi yaptıktan sonra çekin karşılığını bizzat çekmesi, başka bir kimseye devretmesi veya çekle ilgili ödeme yasağı koyması ve bütün bu işlemlerle üçüncü kişileri zarara uğratmak kastının olması gerekir. Karşılıksız çek için ceza yaptırımı öngören diğer bazı ülkelerde ise sadece para cezası ön görülmüştür.” []

Hikmet Sami Türk, son olarak o yıllarda çek ile ilgili yaşanan sosyal felakete dikkat çekmiştir:

– “Türkiye’de karşılıksız çek dolayısıyla bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörülmesi, hele bu hapis cezasının ibraz süresinden önce Not 1 muhatap bankaya ibraz edilmiş çekler için de uygulanması, ülkemizde adeta bir sosyal felaket ortaya çıkarmıştır. Çünkü halen ülkemizde karşılıksız çek nedeniyle bir yılda açılan davalar, aynı süre içinde açılan tüm ceza davalarının % 15’ini bulmaktadır. []

Kast Mı? Kriz Mi? Vadeli Kast Olur Mu?

Vadeli yazılan çeklerin bonodan, kira sözleşmesinden ne farkı vardır? Çek yazıldığı, keşidecinin elinden çıktığı anda bankada karşılığı olmalıdır. Çek buna denir. Para yerine geçen bir ödeme aracıdır. Benim bankada param var. Git al diyorsun. Adam sana güveniyor, bankaya gidiyor. EYVAH PARA YOK, DOLANDIRILDIM! Burada keşidecinin dolandırma kastı vardır.

Peki ya bir ödeme vasıtası olarak kullanılan vadeli çekte böyle bir kasıt var mıdır? Üç beş ay sonraya, bazen daha da uzun, çek yazan insanlar acaba dolandırma kastı ile mi bu çekleri keşide etmektedirler. Zaten mevcut çek yasası böyle bir kast aramamaktadır. Genellikle insanlar çek vadelerinde karşılaştıkları sıkıntılar nedeni ile çeklerini ödeyememektedirler. İşlerinin iyi gitmemesi, ekonomik kriz v.s gibi nedenlerle. Çeklerini ödeyemeyen bu insanlardan bir bölümü yargılama sürecinde parayı bulup ödemekte, bazen de hapiste iken yakınlarının gayreti ile ödeyip özgürlüklerine kavuşmaktadırlar. Peki, hiç bu parayı bulamayanlar, işte onlar yandılar.

Böyle Bir Kast Olur Mu? Böyle Çağdaş Bir Yasa Olur Mu? Adamın hiçbir kastı yok. Batmış gitmiş, bir de yıllarca hapiste yatacak. Kimi koruyorsunuz? Çek Hamillerini! Peki diğer çeşit alacaklıların ne günahı var? Bu durumda borcunu ödemeyen herkes hapse girsin. Madem ki kast ve hile aramaksızın çekini ödemeyen hapse giriyor, o zaman eşitliği sağlayın bütün borçlular hapse girsin!

Senet gibi kullanılıp çek gibi ceza vermek olmaz! Çek, senet-bono gibi vadeli kullanılıyor ise, ekonomik krizler, işlerin bozulması gibi sebepler ile çeki karşılıksız çıkanlara ceza veremezsin! Yalnızca borçlu olduğu için, hiç kimseye hapis cezası veremezsin. Ödememe kastı ile çek keşide edildiğinin adil yargılama hakkı, onun en önemli unsuru olan savunma hakkı kullandırılarak mahkeme tarafından kanıtlanması gerekmektedir.

http://www.cocenk.com Cenk Ofluoğlu

.
Sonraki sayfa, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi İhlali  […]

————————————————————————–

Önceki Sayfa Sonraki Sayfa

————————————————————————–

.

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: