Vadeli Çek, Vadeli Kast Olur Mu?

————————————————————————–

eKitap İlk Sayfa eKitap İçindekiler

.
Vadeli Çek, Vadeli Kast Olur Mu?

Vadeli Çek: İleri Keşide Tarihli Çek Düzenleme

Dünyada çek bir ödeme aracı olarak kullanılmaktadır. Dikkat ederseniz, çek yapraklarında “Vade Tarihi” ibaresi bile yoktur. Eskiden “Keşide Tarihi”, yeni dil ile “Düzenleme Tarihi” yazısının yanına tarih atılır. Yani ne yapıyorsunuz? Çeke düzenleme tarihini yazıyorsunuz. Peki, bizim Türk zekası ne yapmış 1985’ten beri gelen tarihinde? Düzenleme Tarihini, Vade Tarihi olarak kullanmış. Bir deli yirmi beş yıl önce kuyuya taş atmış, bütün Türkiye çeki vadeli bir evrak olarak benimsemiş.

Çek keşide etmenin objektif suç olması durumu da, çekin vadeli olmayan ve yazıldığında gidip bankadan karşılığı alınacak bir ödeme aracı olmasından dolayı ortaya çıkan bir sonuçtur.

Peki, o taşı atan deli gerçekten deli mi, yoksa çekin yapısından ötürü karşılıksız çıkmasının hapis ile cezalandırılması özelliğini mi kullanmak istemiş?

Evet, çek yapısı itibariyle karşılıksız çıktığında objektif suç olarak cezalandırılma özelliği olan bir ödeme aracıdır, çünkü bankada para hazır, git al diyorsunuz çek hamiline ve çek hamili gidiyor, para yok, karşılık yok. Dünyada bu durumda bile, çeke kolay kolay ceza verilmiyor. Gerçekten çekin ödememe kastı ile kullanılıp kullanılmadığı yargılanıyor.

Türk zekası ile çeke Vade özelliği katıyorsunuz. Çek nakit para yerine geçen bir ödeme aracı iken bile “ödememe kastı”nı kanıtlamak çok kolay değilken, bir de 8 aylara varan vadelerde çekler geziyor piyasada. Vadeli Çek karşılıksız çıkarsa, hadi buyurun kanıtlayın bakalım, 8 ay önce o çek ödememe kastı ile mi verildi?

Bir kısım çıkar çevreleri güvenli bir kredi aracı yaratmak ve bu çarpık durumun de facto olması için bu planı hayata geçirmişler belli ki! Senet protesto olursa, hapis cezası yok çünkü. Gelin bir çekten güvenli bir senet yapalım denilmiş ve yapmışlar. Bugün Türkiye’nin kullandığı Çek bir senet, bir bonodur. Çek olma özelliği ne yazık ki sadece hapis cezası güvencesinden başka hiçbir özelliğinde kalmamıştır.

Bu durumun sonucu olarak ne hukuk ne adalet kalmıştır çek konusu ile ilgili. Senet ile Çek karışımından yapılmış SenÇek, koca koca hukuk hocalarını, bugün o delinin attığı taşı kuyudan çıkartmakla uğraştırıyor. İşte ülkemin SenÇek’inin hikayesi bu!

Hikayenin böyle anlatımı gerçeğin ta kendisi, ama bir de asıl acı gerçek var ki insanlar böyle bir çarpıklıktan kaynaklanan hukuk düzeninde hapislerde, aileleri perişan, birçok insan kaçak!

Yargıtay Başkanı Hasan Gerçeker bu Türkiye gerçeğini çok güzel anlatmıştır:

İleri tarihli çek uygulaması çekin işlerliği ve güvenirliğini ortadan kaldıran bir uygulamadır. Türkiye’de yanlış yerleşmiş bir teamüldür. Vadeli ödeme seçeneğini kabul eden kişilerin başvuracağı ödeme aracı çek olmamalı; bono ile bu amaç sağlanmalıdır. Çekin para gibi seri ve güvenli bir ödeme aracı haline getirilmesi, ancak buna her ne koşulda olursa olsun olanak sağlamak yerine kural olarak ileri düzenleme tarihli çekin düzenlenmesinin yasaklanması ve bu kanunun korumasından yararlanılamaması ile mümkündür. Piyasalarda en çok mağduriyete yol açan da ileri tarihli çeklere cevaz verilmesidir.

Adalet Eski Bakanı Hikmet Sami Türk ise, bize çekin nasıl senet’e, bonoya dönüştüğünü şu sözlerle anlatıyor:

– Eskiden bir mal satın alan kimsenin satıcıya bono vermesiyle yapılan işlem, şimdi çekle yapılmaktadır. Sözgelimi her ayın birinci günü belli bir miktarın ödenmesi taraflar arasında kararlaştırılmaktadır. Eğer bono veya poliçe söz konusu olsaydı; bu, ancak o vadede ödenmek için borçluya ibraz edilebilecekti. Eğer lehtar daha önce paraya kavuşmak istiyorsa iskonto işlemi yaptırabilecekti.

Oysa çekte ibraz edildiği anda karşılığı varsa ödeme ilkesi geçerlidir. İşte bu durum, çeki cazip kılmaktadır. Hele böyle hürriyeti bağlayıcı ceza yaptırımı söz konusu olunca; çek, keşidecisi için tehlikeli bir kredi aracı olarak kullanılmaya başlamıştır. Çünkü diğer kredi araçlarında, bono ve poliçede söz konusu olmayan ceza, çek bakımından 3167 sayılı Kanun ile getirilmiş bulunmaktadır, ama çek lehtarı veya onun çeki ciro ettiği hamil, çek keşidesi sırasında taraflar arasındaki açık veya zımni mutabakata uymak zorunda değildir hatta seri halinde düzenlenmiş çeklerin tamamını bile ibraz etse, çekin üzerinde hangi keşide tarihi yer alırsa alsın, muhatap bankada karşılığı yoksa keşidecinin bu cezaya çarptırılması olanağı vardır. İşte bu, ülkemizde bir sosyal felaket halini almıştır ve çoğu kez bir çeşit şantaj aracı olarak da kullanılabilmektedir.

Vadeli Kast Olur Mu?

Bugün, erken ibrazda artık karşılıksız işlemi yapılamıyor, yani çek artık tam bir senet-bono olmuştur. Çekin vadeli olduğu gerçeğini kanun da kabul etmiştir. Peki, çek vadeli ise, bir senet ise, senet’e, bono’ya verilmeyen ceza, nasıl olur da çeke verilebilir. 2009 yılı itibariyle, karşı karşıya olduğumuz birinci çarpık durum budur.

İkinci çarpık durum ise, çekin vadeli olduğu kanun tarafından artık kabul gördüğüne göre,

Aylar Sonraya Tahsil İçin Verilen Çeklerde Ödememe Kastı nasıl Kesin olabilir ki?

Kast objektif olarak ortada ve kesin değil ise, sen nasıl Kast olup olmadığını anlamadan ve yargılamadan ceza verirsin?

http://www.cocenk.com Cenk Ofluoğlu

 


Sonraki sayfa, Adil Yargılanma Hakkı […]

————————————————————————–

Önceki Sayfa Sonraki Sayfa

————————————————————————–

.

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: