YABANCI GERÇEK KİŞİLERİN TAŞINMAZ EDİNİMİ

1.   YABANCI GERÇEK KİŞİLERİN TAŞINMAZ EDİNİMİ :

Yabancı uyruklu gerçek kişiler, karşılıklı olmak ve kanunî sınırlamalara uyulmak kaydıyla, Türkiye’de işyeri veya mesken olarak kullanmak üzere, uygulama imar planı veya mevzii imar planı içinde bu amaçlarla ayrılıp tescil edilen taşınmazları edinebilirler. Sınırlı aynî hak tesis edilmesinde de aynı koşullar aranır. Yabancı uyruklu bir gerçek kişinin ülke genelinde edinebileceği taşınmazlar ile bağımsız ve sürekli nitelikte sınırlı aynî hakların toplam yüzölçümü iki buçuk hektarı geçemez.

Türkiye Cumhuriyeti ile arasında karşılıklılık olan devlet vatandaşlarının kanunî miras yoluyla intikal eden taşınmazları için birinci fıkrada belirtilen kayıt ve sınırlamalar uygulanmaz. Ölüme bağlı tasarruflarda yukarıdaki fıkralarda belirtilen kayıt ve sınırlamalar uygulanır. Türkiye Cumhuriyeti ile arasında karşılıklılık olmayan devlet vatandaşlarının kanunî miras yoluyla edindikleri taşınmaz ve sınırlı aynî hakların intikal işlemleri yapılarak tasfiye edilir.

 Karşılıklılığın tespitinde hukuki ve fiili durum esas alınır. Karşılıklılığın kanuni ve fiili olmasının yanında yeni düzenlemede karşılıklılık ilkesinin birebir uygulanması yerine, yabancı devletin kendi vatandaşlarına tanıdığı hakların, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına da tanınması esası getirilmiştir. Bu ilkenin kişilere toprak mülkiyeti hakkının tanınmadığı ülke uyruklarına uygulanmasında, yabancı devletin taşınmaz ediniminde kendi vatandaşlarına tanıdığı hakların, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına da tanınması esastır.

Buna göre Yabancı gerçek kişiler karşılıklılık durumu dikkate alınarak başvuru sırasında;

a)    Yetkili makam izni ve konut sınırlaması olanlar için Genel Müdürlükten değerlendirme yapılması istenilecek;

Gelecek cevabın olumlu olması halinde ya da Genel Müdürlük değerlendirmesi gerekmeyen uyruklar için,

b)   Taşınmazın 2565 sayılı Kanunda belirtilen bölgelerde kalmadığının Yetkili Komutanlıktan,

c)    Uygulama ya da mevzii imar planı içerisinde konut veya işyeri yapımına ayrılmış yerlerden olduğunun ilgili Belediyeden,

Sorularak, uygunluğunun belirlenmesi kaydıyla diğer belge ve işlem süreçleri Türk Vatandaşlarına uygulanan kurallarla aynı olmak üzere talep sonuçlandırılacaktır.

2. YABANCI ŞİRKETLERİN TAŞINMAZ MAL EDİNİMİ:

1-  2634 sayılı Turizm Teşvik Kanununun 8/E maddesi uyarınca, imar planında turizm kullanımına ayrılmış alanlarda turizm sektöründe faaliyette bulunmak kaydıyla 2644 sayılı tapu kanununun 35 inci maddesinde yer alan koşul ve sınırlamalardan Bakanlar Kurulu Kararı ile istisna edilebilmekte, dolayısıyla bu alanlarda bu amaçlarla taşınmaz mal edinebilmektedirler. Yine aynı kanunun 8/D maddesi uyarınca Turizm yatırım belgesine sahip yabancı uyruklu ticaret şirketlerine Turizm Bakanlığınca bu alanlardaki taşınmaz mallarda bağımsız ve sürekli nitelikte üst hakkı (Medeni Kanun uyarıca taşınmaz mal niteliğinde)  ve irtifak hakkı tesis edilebilmektedir.  Ancak bu taşınmaz malların imar planlarında turizm kullanımına ayrılmış alanlar içerisinde yer alması yada turizm yatırımının gerçekleşmesini sağlayacak imar planının yapılması (mevzii imar planı) gerekmektedir.

2-   6326 sayılı Petrol Kanununun 12/2 maddesi gereğince Bakanlar Kurulu Kararıyla petrol çıkarmak için gerekli taşınmaz mal ve sınırlı ayni hak edinebilmektedirler.

3-   4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununa göre kurulan üretim bölgeleri içindeki taşınmaz mallar üzerinde yasanın 4. maddesi gereğince Yabancı Ticaret Şirketleri lehine irtifak hakkı tesis edilebilmektedir.

  2644 sayılı Tapu Kanununun 35 inci maddesi gereğince Yabancı Ülkelerin kendi kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip ticaret şirketleri dışındaki tüzel kişilerin ülkemizde taşınmaz mal edinimi mümkün bulunmamaktadır.

3- ULUSLARARASI SERMAYELİ ŞİRKETLERİN TAŞINMAZ EDİNİMİ:

 Uluslar arası sermayeli şirketler esasen Türk şirketi olup, ortaklık yapısı ya da sermayesi nedeniyle taşınmaz ediniminin faaliyetine uygun olması kaydıyla mümkün bulunduğu Yerli şirketlerdir. Bu şirketlerin taşınmaz edinimi 2644 sayılı Tapu Kanununun 36 ıncı maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre yabancı sermayeli şirketler faaliyetlerinin gereği olmak kaydıyla diledikleri oranda taşınmaz edinebilmektedirler. Yalnız edinilecek taşınmazın askeri yasak, askeri güvenlik bölgeleri ile askeri stratejik bölgelerde kalması halinde Genelkurmay Başkanlığının, özel güvenlik bölgelerindeki kalması halinde ise İçişleri Bakanlığının izni gerekmektedir.

ŞİRKETLERE YÖNELİK UYGULAMADA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR:

Hangi şirketlerin Uluslararası sermayeli şirketler, hangilerinin Yerli Sermayeli Şirketler veya Yabancı Ticaret Şirketi olduğunun başvuru sırasında belirlenmesi 2644 sayılı Tapu Kanununun 2. maddesi gereğince bu şirketlerin sunmaları gereken yetki belgesinden de anlaşılabilmektedir.

Buna göre;

Ülkemiz Ticaret Sicil Müdürlüklerinden alınan yetki belgesi ibraz eden Tüzel Kişiliğe sahip bütün şirketler Türk Şirketidir. Sermaye yapısı bu yetki belgesinde belirtilmiş ise bu duruma göre, belirtilmemişse ilgililerinin beyanı ve/veya taahhüdü esas alınarak talep değerlendirilecektir.

Yabancı şirketler ise kendi ülke kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip şirketler olduklarından yetki belgelerini de kendi ülkelerinin yetkili makamlarından almaktadırlar. Genel Müdürlüğümüzün 2008/12 sayılı genelgesinin 4. maddesinde belirtildiği şekilde işlemlere yön verilecek ve ibrazı gereken belgede işleme yetkinin yanı sıra tasdik şerhini (Apostille) taşıması ya da belgenin O Ülkedeki Konsolosluğumuzca tasdiki ile belgenin Türkçe Tercümesi dosyaya eklenecektir.

                                                                      Av.LEYLA ALBAYRAK YERLİ

kaynak:Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: